Stageonderzoek: Het overbruggen van de fysiek-sociale barrière in Weesp

Op de kaart

Amsterdam

Campussen

Placemaking

Over de fysiek-sociale barrière in Weesp

Weesp is van oudsher een arbeidersstadje onder de rook van Amsterdam en is sinds enkele jaren gefuseerd met de gemeente Amsterdam. Door de snelle groei, met name de bouw van uitbreidingswijk Weespersluis, zijn er spanningen ontstaan tussen de ‘stedelijke’ nieuwkomers en de bewoners uit de ‘oude’ delen. Aan de ene kant ligt het historische centrum met een dorps karakter; aan de andere kant de nieuwe, homogene wijk met kapitaalkrachtige bewoners.
Het spoor fungeert hierbij als een harde, maar ook gevoelsmatige grens, waardoor Weespersluis letterlijk ‘de andere kant’ wordt genoemd. Dit leidt tot een ‘wij-zij’ dynamiek, waarbij de bakfiets symbool is komen te staan voor irritaties over alle veranderingen die Weesp heeft doorgemaakt. Mijn rol als onderzoeker was om via de Placemaking-methode te onderzoeken hoe we deze groepen weer in harmonie kunnen laten samenleven.

Locatieonderzoek: Een gemis aan eenheid

Tijdens het onderzoek heb ik via spatial mapping en een locatieonderzoek de beleving van de openbare ruimte in kaart gebracht. Daarnaast heb ik kwalitatieve interviews afgenomen. De belangrijkste uitkomst is dat er een spanning leeft die bewoners niet direct als een probleem zien, maar eerder ervaren als een gemis aan eenheid.

In de fysieke barrière is de Bouhuijstunnel een centraal pijnpunt: gebruikers vinden deze eng, krap en versterkt de scheiding. Ook het stationsgebied draagt hieraan bij. Met name de noordzijde wordt ervaren als een ‘nonspace’ – een plek wat voor veel mensen als een grensgebied aanvoelt.
In de sociale barrière komen de sterke verschillen naar boven tussen de groepen en het gevoel van ‘thuis’ dat voor Weespers wordt aangetast.
Toch zijn er kansen: ondernemers geven aan te profiteren van de nieuwe klandizie en daarnaast zijn er veel nieuwe Weespers die juist graag onderdeel willen worden van de bestaande gemeenschap en willen integreren in Weesp.

Co-creatie & Interventie: Onbekend maakt onbemind

In het stadhuis zijn bewoners en ondernemers samengekomen voor een focusgroep. Met de Disney-strategie is gewerkt van ‘vrij dromen’ naar ‘realistisch doen’. De belangrijkste conclusie: ‘onbekend maakt onbemind’. Mensen moeten elkaar leren kennen via laagdrempelige ontmoetingen en gezamenlijke evenementen rondom gedeelde belangen zoals sport en kinderen. Daarnaast is er een sterke behoefte naar een verbetering in de fysieke barrière.

Om deze inzichten te testen, zijn twee interventies uitgevoerd.

Lichtkunstwerk Bouhuijstunnel: Door de tunnel esthetisch op te knappen, is getest of de barrièrewerking vermindert. Hoewel het veiligheidsgevoel toenam, bleef de tunnel voor velen fysiek te krap.
Ludieke Bakfiets-parkeeractie: In het centrum is letterlijk een vak voor bakfietsen gemarkeerd. Het doel was tweeledig: hoe geven we de bakfiets fysiek een plekje in de stad door betere regulatie, en hoe geven we de bakfiets een plekje in de cultuur van Weesp? De actie fungeerde als katalysator voor dialoog, waarbij onderliggende vooroordelen bespreekbaar werden gemaakt.

Overdracht

De belangrijkste les voor Weesp is dat acceptatie de absolute basis is voor interactie.

Aanbevelingen:

Structurele regulatie: Verminder dagelijkse irritatie door bakfietsparkeren in de binnenstad permanent te organiseren. Ontwikkel daarnaast een herpositioneringscampagne waarin gebruikers gevraagd worden hun gedrag te veranderen en tegenstanders uitgenodigd worden hun mening te herzien.
De druk verlagen in de Bouhuijstunnel: Ontwikkel een suggestieve route in de Bouhuijstunnel waarbij de rustige kant gesuggereerd wordt als ‘betere’ route. Onderzoek daarnaast de mogelijkheden voor een herinrichting van de tunnel.
Stationsgebied als scharnier: Gebruik de herontwikkeling van de noordzijde van het station om een gemixte plek te creëren die beide groepen trekt.
Gezamenlijke evenementen: Richt een 'Centraal Orgaan Evenementen Weesp' op (COEW) om stadsbrede activiteiten zoals een Weesperspelen of gezamelijke diners of feesten.

Stages gemeente Amsterdam

Samenleven in een groeiend Weesp: Het verbinden van twee werelden

Team

Over de fysiek-sociale barrière in Weesp

Locatieonderzoek: Een gemis aan eenheid

Co-creatie & Interventie: Onbekend maakt onbemind

De bakfiets-parkeeractie

Overdracht

Meer weten over de resultaten, aanbevelingen en onderliggende theorieën? Het volledige onderzoek:

Scriptie - veranderende dynamiek in Weesp - Tobias Jansen

Stages gemeente Amsterdam

Placemaking

Nieuwe projecten

Contact