Placemaking is transdisciplinair actiegericht onderwijs, geïnspireerd op een filosofie en methodiek die is ontwikkeld in de architectuur, planologie en omgevingspsychologie in de jaren ‘60. Het uitgangspunt van Placemaking is dat plekken worden ingericht op basis van lokale kennis en lokale kwaliteiten, waarbij de (eind)gebruiker centraal staat. Het proces van placemaking geeft betekenis aan een plek door de gemeenschap (meer) met de plek te verbinden.
Placemaking methode
Bij het werken aan de lokale vraagstukken maken de studenten gebruik van de stapsgewijze Placemaking-methode. Elk project start met sociaalruimtelijk onderzoek op locatie. De studenten dompelen zich onder in het gebied, doen hier observaties en voeren gesprekken met betrokkenen. Vervolgens worden de betrokken en doelgroepen meegenomen in een co- creatieproces dat leidt tot het ontwerpen en uitvoeren van een kleinschalige interventie. Hierbij kun je denken aan het ontwerpen en plaatsen van een fysiek object, het aanpassen van de programmering of het organiseren van een evenement. De inzichten en de uitvoering wordt vervolgens overgedragen aan volgende studenten of aan de eigenaar van het vraagstuk. Deze estafettesamenwerking tussen de UvA en (externe) partners zorgt ervoor dat ieder project voortbouwt op het betreffende gebiedsdossier.
De meerwaarde van transdiscplinair Placemaking-onderwijs
Vanuit de ambitie om het placemaking-onderwijs continu door te ontwikkelen, is onderzocht hoe interdisciplinair en transdisciplinair onderwijs bijdraagt aan het versterken van zogenoemde transformative competencies. De inzichten uit dit onderzoek zijn gepubliceerd in het artikel “Fostering transformative competencies: insights from Placemaking education” van Rosanne van Wieringen en Tjerk-Jan Schuitmaker-Warnaar in het tijdschrift Nature.
De studie laat zien dat studenten bij het Placemaking-onderwijs vooral leren door te werken aan echte, complexe vraagstukken in een concrete omgeving. Door samen te werken met verschillende partijen en disciplines ontwikkelen zij vaardigheden zoals het omgaan met onzekerheid, het verbinden van perspectieven en het vertalen van ideeën naar uitvoerbare interventies. Studenten benadrukken daarnaast dat waarden en houding – zoals een creatieve mindset, doorzettingsvermogen en vertrouwen – essentieel zijn in dit leerproces. Juist de praktijkgerichte, plaatsgebonden aanpak van Placemaking blijkt van grote waarde voor hun leerervaring.
Tools
Ben je op zoek naar verdieping, praktische handvatten of wetenschappelijke onderbouwing? Hieronder vind je een selectie van tools, methodologische bronnen en literatuur die inzicht geven in de werkwijze, theorie en toepassingen van Placemaking. De bronnen variëren van praktische toolkits tot academische publicaties over participatie, stedelijke ruimte en place-based learning.