Jongvolwassenen in Artis

Op de kaart

Amsterdam

Campussen

Placemaking

Vraagstuk

Jongvolwassenen vormen een belangrijke doelgroep voor de toekomst van Artis, maar toch weten veel van hen de dierentuin niet vanzelfsprekend te vinden. In een tijd waarin het dagelijks leven sterk gedigitaliseerd is en rust en natuur minder vanzelfsprekend aanwezig zijn, vraagt Artis zich af hoe zij beter kan aansluiten bij de leefwereld en behoeften van deze leeftijdsgroep. Met die vraag gingen wij aan de slag: waarom bezoeken jongvolwassenen Artis momenteel weinig, en welke rol kan Artis spelen in het bieden van natuur, ontspanning en betekenisvolle ervaringen?

Locatieonderzoek

Om onze onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden, begonnen we met het verkennen van Artis zelf. Op meerdere dagen observeerden we het park, zowel binnen als in de directe omgeving, en spraken we met bezoekers en omwonenden. Zo brachten we in kaart welke knelpunten jongvolwassenen ervaren in hun relatie tot Artis.

Tijdens deze verkenning viel op dat het park vooral wordt bezocht door gezinnen met kinderen, grootouders en toeristen. De jongvolwassenen die we wél tegenkwamen, hebben we actief benaderd. Uit deze gesprekken kwamen vier terugkerende thema’s naar voren: een financiële drempel, het imago van Artis, een gebrek aan verbondenheid met het park en een behoefte aan meer verdiepende educatie.
Veel jongvolwassenen gaven aan dat zij Artis — en dierentuinen in het algemeen — vooral associëren met kinderactiviteiten, waardoor zij zich minder aangesproken of thuis voelen.
Daarnaast spraken zij de wens uit voor meer inhoudelijke verdieping, zoals informatie over de ethische keuzes die Artis maakt om dieren een zo goed mogelijk leven te bieden. Deze bevindingen vormden het startpunt voor de volgende fases van ons onderzoek.

Co-creatie

Om te begrijpen hoe Artis de ervaren knelpunten het best kan aanpakken, werkten we samen met jongvolwassenen in een co-creatieproces. Dit proces bestond uit twee fases: de ‘As is’-fase en de ‘To be’-fase. In de ‘As is’-fase onderzochten we hoe jongvolwassenen Artis op dit moment ervaren en welke aspecten voor hen belemmerend werken. In de daaropvolgende ‘To be’-fase richtten we ons op mogelijke oplossingsrichtingen: hoe zouden jongvolwassenen willen dat Artis eruitziet en welke aanpassingen zouden hun ervaring verbeteren?

As is

In de ‘as is’-fase onderzochten we waarom jongvolwassenen Artis momenteel niet bezoeken en wat hen zou kunnen motiveren om wél te gaan. Hiervoor ontwikkelden we een poster met antwoordopties op basis van eerdere observaties in en rond het park. Jongeren gaven hun keuze aan met post-its en lichtten deze waar mogelijk kort toe, wat zorgde voor extra inzicht in hun ervaringen en motivaties. In de gesprekken dachten sommigen ook mee over mogelijke oplossingen.
Uit deze fase kwamen drie hoofdthema’s naar voren: de financiële drempel, het imago van Artis als kinder- en schoolvoorziening en de aansluiting van educatie op jongvolwassenen. Respondenten gaven aan dat een jongerenkaart (in plaats van alleen een studentenkaart) de financiële drempel zou verlagen. Het imagoprobleem bleek sterk aanwezig en leidde tot ideeën om Artis aantrekkelijker te positioneren, bijvoorbeeld als date-locatie. Daarnaast gaven jongeren aan dat de educatie in het park en online beter kan aansluiten bij hun interesses, met meer aandacht voor ethische vraagstukken en de rol van vrijwilligers.
Op deze manier verzamelden we gerichte input voor onze cultural probes en legden we de basis voor het ontwikkelen van passende toolkits.

To be

In de ‘to be’ fase van de co-creatie was het doel om dieper in te gaan op de mogelijke oplossingsrichtingen. Dit hebben wij gedaan door te beginnen met een wandeling door Artis met een groep volwassenen om vervolgens gezamelijk de zogenoemde ‘solution-trees' uit te werken. Op deze andere vorm van een mindmap staat op iedere ‘boom’ één van de eerder gevonden kernproblemen: het imago, de financiële drempel of het educatieve aanbod (zie foto's hieronder). Door deze ‘bomen’ gezamelijk uit te werken, heeft dit geleid tot diverse, unieke opties voor mogelijke interventies.
Hoewel vanuit Artis het idee kwam dat de dierentuin rust en ontspanning zou kunnen bieden aan jongvolwassenen, bleek uit de co-creatie sessies juist dat jongeren hiervoor niet snel naar een dierentuin zouden gaan. Maar er bleken dus wel andere mogelijkheden te zijn tot aansluiting met jongeren, binnen de drie thema's.

Voorbeelden hiervan zijn bij het thema financiële drempel: speciaal geprijsde studentenkaartjes of kortingspassen; bij het imago: een YouTube-serie waarin vrijwilligers gevolgd worden; en bij educatie: uitgebreidere informatieborden of QR-codes die leiden naar aanvullende informatie over ethische overwegingen.

Videographic

Kijk hier onze videographic waar in 3 minuten is te zien hoe ons project is verlopen!

Interventie

Als interventie organiseerden we een lezing in Artis over de ethiek van dierentuinen. Ons doel was om jongeren te enthousiasmeren, hen ruimte te geven om kritische vragen te stellen en de educatieve lacune die zij eerder benoemden te verkleinen. Aansluitend kregen deelnemers de mogelijkheid om zelf door het park te wandelen en hun nieuwe inzichten in de praktijk te plaatsen.

De lezing werd verzorgd door Wessel Broekhuis, Zoo Historian en Educator bij Artis, in een collegezaal midden in het park. Hij nam de jongeren mee door de geschiedenis van de dierentuin, besprak belangrijke ontwikkelingen in dierenwelzijn en lichtte verschillende programma’s toe waaraan Artis bijdraagt. Zijn verhaal bood nieuwe perspectieven, wat duidelijk merkbaar was aan de hoeveelheid vragen en discussies die na afloop ontstonden.

De nameting vond plaats via een online vragenlijst die jongeren direct na de lezing invulden, waarin zij aangaven of en hoe hun opinie over Artis door de lezing was veranderd.
Uit deze nameting bleek dat veel jongeren die vooraf sceptisch waren, nu beter geïnformeerd waren over de ethische overwegingen van moderne dierentuinen. Een groot deel gaf aan positief verrast te zijn door de complexiteit en transparantie van het verhaal, terwijl anderen nog steeds vragen hadden over de balans tussen dierenwelzijn en recreatie.
Deze interventie liet zien dat Artis aantrekkelijker wordt voor jongvolwassenen wanneer er actief met hen het gesprek wordt aangegaan over onderwerpen die voor hen relevant zijn, en wanneer er ruimte is voor kritische vragen, dialoog en het delen van kennis.

Overdracht

Als er één inzicht centraal staat in dit project, is het wel dat het inrichten van een ruimte voor een specifieke bevolkingsgroep alleen mogelijk is in samenwerking mét die bevolkingsgroep. De inzichten die zij met ons deelden, waren cruciaal voor de vormgeving en het uiteindelijke succes van onze interventie. Daarom benadrukken wij dat participatie van de doelgroep onmisbaar is bij projecten zoals deze.

Jongvolwassenen gaven tijdens de co-creatiefases aan dat zij in het park behoefte hadden aan diepere educatie. Met een lezing over de historie en ethiek van Artis hebben wij geprobeerd om deze behoefte te vervullen. Hoewel de interventie over het algemeen het gewenste resultaat opleverde, waren nog niet alle respondenten volledig overtuigd. Dit laat zien dat binnen een bevolkingsgroep uiteenlopende wensen kunnen bestaan ten aanzien van een ruimte, en dat één interventie onvoldoende is om de gehele doelgroep tevreden te stellen.

Wanneer Artis ruimte wil bieden aan een specifieke bevolkingsgroep, is het van belang dat het park zich blijft ontwikkelen, voortbouwt op eerdere interventies en in gesprek blijft met die doelgroep. Dit zouden ze kunnen doen door de informatie uit onze nu eenmalige interventie een vast onderdeel te kunnen maken van een bezoek aan Artis. De informatie over dierentuinen en ethiek en samenwerkingen met soortbehoud programma's zou ook op de borden in de dierentuinen kunnen staan, of er zouden tours met Wessel door de dierentuinen als vast onderdeel op de agenda kunnen komen.

Do's & Don'ts

Stem verwachtingen duidelijk af met je partner. Maak vanaf het begin afspraken over doelen, verantwoordelijkheden, communicatiemomenten en haalbare output. Dit voorkomt misverstanden en zorgt voor een soepelere samenwerking gedurende het hele traject.
Creëer laagdrempelige contactmomenten. Kleine, toegankelijke tools zoals posters, korte vragen of post-its verlagen de drempel om mee te doen. Jongvolwassenen reageren sneller wanneer deelname weinig tijd kost en spontaan kan plaatsvinden.
Plan rondom de leefwereld van je doelgroep. Houd rekening met de agenda en piekdrukte van je doelgroep. Voor jongeren betekent dit dat activiteiten tijdens tentamenweken of vakantieperiodes minder respons opleveren. Stem je planning hierop af.

Baseer je ontwerp of interventie niet op aannames
Wat logisch lijkt vanuit een onderzoeks- of ontwerpbril, hoeft niet aan te sluiten bij de doelgroep. Test altijd vroeg en vaak.
Vergeet niet beeldmateriaal te verzamelen in alle fases van het placemaking traject.

Artis

Team