Stadstuinderij NoordOogst is een pluktuin en klein voedselbos in Amsterdam-Noord, onderdeel van het grotere stadslandbouwproject NoordOogst, dat onder druk staat door een tijdelijk huurcontract en plannen voor herontwikkeling. Onze partner vroeg ons inzichtelijk te maken wat de impact van de tuinderij is, op iedereen die ermee in aanraking komt, en te onderzoeken hoe deze impact kan worden uitgebreid.
Onze rol als studententeam is om onafhankelijk onderzoek te doen, inzichten te verzamelen vanuit de verschillende gebruikers en andere belanghebbenden, deze te ordenen en vervolgens interventies en aanbevelingen te ontwerpen die bijdragen aan het verbeteren van de plek.
Locatieonderzoek; analyse
Om het vraagstuk beter te verkennen en een heldere probleemstelling te formuleren, hebben wij de locatie verkent door middel van deskresearch naar beleid, nieuws en andere relevante informatie over NoordOogst. Daarnaast hebben we veldwerk uitgevoerd, waarbij we de dynamieken op de locatie hebben geobserveerd en verschillende belanghebbenden hebben geïnterviewd, zoals bewoners, plukkers en ondernemers.
< Klik op de infographic voor hogere kwaliteit>
Locatieonderzoek; inzichten
Uit ons deskresearch blijkt dat het contract van NoordOogst eind 2026 afloopt en dat de gemeente plannen heeft het terrein te ruimen ten behoeve van sportvoorzieningen of industrie. Uit onze interviews blijkt dat de meeste mensen positief zijn over de initiatieven van NoordOogst, echter blijken de buurtbewoners beperkt bekend met de plek of maken zij er weinig gebruik van. Dit resulteert vanuit deze groep in beperkt draagvlak voor het voortbestaan van NoordOogst. Op de vraag wat bewoners graag op de plek zien, zijn de meningen verdeeld, maar overkoepelend blijkt er behoefte aan een plek voor sociale ontmoeting. Hieruit concluderen we dat het potentieel van NoordOogst om een bredere sociale en recreatieve rol voor de buurt te vervullen grotendeels onbenut blijft. Daarom formuleren wij onze probleemstelling als volgt: Hoe kunnen we van NoordOogst een uitnodigende plek maken waar de buurt samenkomt?
Om tot een interventie te komen, hebben wij eerst een co-creatie uitgevoerd over hoe NoordOogst uitnodigender kan worden voor de buurt. Tijdens deze co-creatie hebben wij gesproken met bezoekers, ondernemers en buurtbewoners uit Tuindorp Oostzaan. Voor de buurt kozen we voor een visuele, belevingsgerichte co-creatie met korte video’s en kaarten van NoordOogst, omdat niet iedereen het terrein even goed kent. De beelden hielpen bewoners om hun gevoelens, ideeën en wensen te delen. Reacties verzamelden we met sticky notes op de kaart van het terrein en/of op een SWOT-analyse, waarin bewoners de sterke en zwakke punten konden benoemen. Hieruit kwamen vier hoofdpunten naar voren: betere zichtbaarheid en toegankelijkheid, horeca, meer evenementen en gerichtheid op ouderen (50-plussers).
Als interventie hebben we een laagdrempelige buurtbrunch georganiseerd in het leegstaande restaurant Pof op NoordOogst, waarbij leden, buurtbewoners en ondernemers werden uitgenodigd. Iedereen kon gratis aansluiten, met het verzoek zelf iets mee te nemen om te delen. Ondernemers werden gevraagd een financiële bijdrage te leveren of producten voor de brunch aan te leveren. De buurtbrunch speelt direct in op de behoeften genoemd tijdens de co-creatie: de promotie vergroot de zichtbaarheid, de expliciete uitnodiging verbetert de ervaren toegankelijkheid, het evenement is horecagerelateerd en spreekt ook ouderen aan.
De brunch kreeg veel positieve reacties. Nieuwe bezoekers gaven aan vaker terug te willen komen, terwijl vaste bezoekers het vooral een gezellige manier vonden om nieuwe mensen te ontmoeten. Om NoordOogst een uitnodigende plek te maken waar de buurt graag samenkomt, zouden de buurtbrunch of soortgelijke activiteiten regelmatig moeten worden georganiseerd. Uit het experiment bleek dat een meerderheid van de deelnemers wel al regelmatig bij NoordOogst kwam, maar met verder uitgebreide promotie en een structurele voortzetting verwachten we dat bij volgende edities ook meer onbekende bezoekers zullen worden bereikt.
Videographic
Aanbevelingen
Ontwikkel NoordOogst verder tot een multifunctioneel gebied waar groen, duurzaamheid, beweging en sociale ontmoeting samenkomen, bijvoorbeeld door het aanleggen van wandelroutes en het organiseren van buurtgerichte activiteiten. Zorg daarbij dat deze activiteiten aansluiten bij de samenstelling van de buurt, met speciale aandacht voor ouderen en bewoners met minder te besteden. Zet daarnaast de buurtbrunch structureel voort, want de grote belangstelling biedt kansen voor meer betrokkenheid en samenwerking met buurtbewoners. Tot slot is het belangrijk om de zichtbaarheid en toegankelijkheid van NoordOogst te vergroten door duidelijke bewegwijzering en overzichtelijke borden op en rondom het terrein.
Do's & Don'ts
Formuleer een duidelijke probleemstelling na afloop van het locatieonderzoek, op basis van je eigen observaties en bevindingen. Laat je hierbij niet te veel leiden door het kader van je partner.
Ga in een van de eerste weken samen zitten om een gezamenlijke planning te maken en spreek meteen af welke dagen jullie willen vrijhouden voor interviews, cocreatie, interventie en andere belangrijke activiteiten.
Maak een WhatsApp-groep aan om regelmatig en duidelijk te communiceren met je partner over voortgang, knelpunten en deadlines.
Vergeet niet vanaf het begin contact te leggen met zoveel mogelijk stakeholders en deze relaties goed te onderhouden, ze kunnen cruciaal blijken voor de cocreatie en interventie.
Vergeet niet telkens bij elk bezoek alles goed vast te leggen, zowel notities van bevindingen als foto's en expliciet beeldmateriaal voor de videographic.