Stadstuinderij NoordOogst is een pluktuin en klein voedselbos in Amsterdam-Noord, onderdeel van het grotere stadslandbouwproject NoordOogst, dat onder druk staat door een tijdelijk huurcontract en plannen voor herontwikkeling. Onze partner vroeg ons inzichtelijk te maken wat de impact van de tuinderij is, op iedereen die ermee in aanraking komt, en te onderzoeken hoe deze impact kan worden uitgebreid.
Om dit vraagstuk beter te verkennen en een heldere probleemstelling te formuleren, hebben wij deskresearch gedaan naar beleid, nieuws en andere relevante informatie over NoordOogst. Daarnaast hebben we veldwerk uitgevoerd, waarbij we de dynamieken op de locatie hebben geobserveerd en verschillende belanghebbenden hebben geïnterviewd.
Onze rol als studententeam is om onafhankelijk onderzoek te doen, inzichten te verzamelen vanuit de verschillende gebruikers en andere belanghebbenden, deze te ordenen en vervolgens interventies en aanbevelingen te ontwerpen die bijdragen aan het verbeteren van de plek.
Locatieonderzoek & analyse
Uit ons locatieonderzoek blijkt dat het contract van NoordOogst eind 2026 afloopt en dat de gemeente plannen heeft het terrein te ruimen ten behoeve van sportvoorzieningen of industrie. Hoewel de meeste buurtbewoners positief zijn over de initiatieven van NoordOogst, zijn zij beperkt bekend met de plek en maken zij er weinig gebruik van. Dit resulteert in beperkt draagvlak voor het voortbestaan van NoordOogst. Op de vraag wat bewoners graag op de plek zien, zijn de meningen verdeeld, maar overkoepelend blijkt er behoefte aan een plek voor sociale ontmoeting. Hieruit concluderen we dat het potentieel van NoordOogst om een bredere sociale en recreatieve rol voor de buurt te vervullen grotendeels onbenut blijft. Daarom formuleren wij onze probleemstelling als volgt: Hoe kunnen we van NoordOogst een uitnodigende plek maken waar de buurt samenkomt?
Als interventie hebben we een laagdrempelige buurtbrunch georganiseerd in het leegstaande restaurant Pof op NoordOogst, waarbij leden, buurtbewoners en ondernemers werden uitgenodigd. Iedereen kon gratis aansluiten, met het verzoek zelf iets mee te nemen om te delen. Ondernemers werden gevraagd een financiële bijdrage te leveren of producten voor de brunch aan te leveren.
De keuze voor deze interventie is gebaseerd op onze co-creatie over hoe NoordOogst uitnodigender kan worden. Tijdens deze co-creatie hebben wij gesproken met bezoekers, buurtbewoners uit Tuindorp Oostzaan, en ondernemers. Hieruit kwamen vier hoofdpunten naar voren: betere zichtbaarheid en toegankelijkheid, horeca, meer evenementen en gerichtheid op ouderen (50-plussers). De buurtbrunch speelt direct in op deze behoeften: de promotie vergroot de zichtbaarheid, de expliciete uitnodiging verbetert de ervaren toegankelijkheid, het evenement is horecagerelateerd en spreekt ook ouderen aan.
De brunch kreeg veel positieve reacties. Nieuwe bezoekers gaven aan vaker terug te willen komen, terwijl vaste bezoekers het vooral een gezellige manier vonden om nieuwe mensen te ontmoeten. Om NoordOogst een uitnodigende plek te maken waar de buurt graag samenkomt, zouden de buurtbrunch of soortgelijke activiteiten regelmatig moeten worden georganiseerd. Uit het experiment bleek dat een meerderheid van de deelnemers wel al regelmatig bij NoordOogst kwam, maar met verder uitgebreide promotie en een structurele voortzetting verwachten we dat bij volgende edities ook meer onbekende bezoekers zullen worden bereikt.
Ontwikkel NoordOogst verder tot een multifunctioneel gebied waar groen, duurzaamheid, beweging en sociale ontmoeting samenkomen, bijvoorbeeld door het aanleggen van wandelroutes en het organiseren van buurtgerichte activiteiten. Zorg daarbij dat deze activiteiten aansluiten bij de samenstelling van de buurt, met speciale aandacht voor ouderen en bewoners met minder te besteden. Zet daarnaast de buurtbrunch structureel voort, want de grote belangstelling biedt kansen voor meer betrokkenheid en samenwerking met buurtbewoners. Tot slot is het belangrijk om de zichtbaarheid en toegankelijkheid van NoordOogst te vergroten door duidelijke bewegwijzering en overzichtelijke borden op en rondom het terrein.
Do's & Don'ts
Formuleer een duidelijke probleemstelling na afloop van het locatieonderzoek, op basis van je eigen observaties en bevindingen, onafhankelijk van het kader van je partner.
Plan zo ver mogelijk vooruit, omdat het proces snel verloopt en het plannen van activiteiten en de communicatie hierover veel tijd in beslag neemt.
Communiceer duidelijk en regelmatig met de partner over de voortgang van het proces, de geplande stappen, deadlines en dergelijke.
Vergeet niet alle stakeholders gedurende het hele proces te blijven betrekken. Ook als sommige bij het opstellen van de probleemstelling belangrijker lijken, kunnen later anderen juist meer een rol spelen, onderhoud daarom vanaf het begin goed contact.
Vergeet niet alles goed vast te leggen, zowel documentatie van bevindingen als beeldmateriaal voor de videographic.