Op de kaart
  • Amsterdam
  • Campussen
  • Science Park
  • Roeterseilandcampus
  • Universiteitskwartier
    Placemaking
  • Wat is Placemaking UvA?
  • Onderwijs
  • Studentenprojecten
  • Partners
  • Stageplekken
  • Contact
  • English
  • Sensory Bike Tour
Close menu Search
Navigatie
Kaart   ›   Partners   ›   Dr. Sarphatihuis   ›   Fietsenstalling Dr. Sarphatihuis
Rust in de stilteruimte

Dr. Sarphatihuis

Het Dr. Sarphatihuis is een zorgcentrum in het hart van Amsterdam, vlakbij Artis, met een uitgesproken Amsterdams karakter: warm, welkom en herkenbaar in sfeer en omgeving. Het is een woonvoorziening voor 41 mannen en vrouwen met een kwetsbaarheid voor psychiatrie én een lichamelijke hulpvraag. Dankzij meerdere specialismen onder één dak komen verschillende mensen en vormen van zorg hier samen.
1 / 3
(Educatieve) verbinding in de tuin van het Dr. Sarphatihuis

Fietsenstalling Dr. Sarphatihuis

Team

Sara
Yuk Kalkhoven
Student Interdisciplinaire Sociale Wetenschap
Yasmin
Theunissen
Student Interdisciplinaire Sociale Wetenschap
Maud
Hoebe
Student Interdisciplinaire Sociale Wetenschap
Lieve
de Blouw
Student Interdisciplinaire Sociale Wetenschap
Rik
van Selm
Student Interdisciplinaire Sociale Wetenschap

De uitdaging

  • Wij werken in ons placemaking-project samen met Het Dr. Sarphatihuis, een monumentaal verpleeghuis aan de Roetersstraat. We kregen de opdracht om de stoep aan de voorzijde terug te geven aan de bewoners en medewerkers, omdat deze nu vooral wordt gebruikt als fietsparkeerplek. Bij de stoep voor het Dr. Sarphatihuis zien we een spanningsveld: voor fietsers is het een handige parkeerplek die voortkomt uit gemakzucht en routine, maar voor bewoners, vooral rolstoelgebruikers, belemmert het juist de toegang en voelt het onveilig, met als gevolg dat er fietsen staan die het aanzicht van het gebouw verstoren en de ruimte op de stoep beperken. Onze partner wil weten hoe de ruimte aan de voorzijde heringericht kan worden, waardoor de toegankelijkheid en leefbaarheid rond het gebouw wordt verbeterd. Hierbij staat één vraag centraal: "Hoe kan de stoep aan de voorzijde van het Dr. Sarphatihuis beter begaanbaar ingericht worden voor de bewoners van het verpleeghuis?"

Na verder onderzoek over de locatie bleek echter dat de bewoners geen probleem ervaren met de toegankelijkheid van de stoep aan de voorzijde. Hierdoor is de centrale vraag later in het onderzoek aangepast. 

Inzicht in de locatie

We zijn het proces begonnen met een locatieonderzoek. We hebben op meerdere manieren onderzoek gedaan naar het Dr. Sarphatihuis. Ten eerste hebben we deskresearch gedaan, waarin we via beleidsdocumenten en de podcast van het Dr. Sarphatihuis kennis opdeden over (de geschiedenis van) het Dr. Sarphatihuis. Verder hebben we een rondleiding gehad in het monumentale gebouw, waarin we een eerste visuele indruk kregen van het Dr. Sarphatihuis en de fietsenstalling. Vervolgens hebben we op meerdere dagen observaties gedaan rondom het Dr. Sarphatihuis, om het aantal geparkeerde fietsen aan de voorzijde in kaart te brengen en enkele korte interviews af te nemen. Ook hebben we tijdens een focusgroep met bewoners gesproken, om na te gaan hoe zij over het vraagstuk denken. Ten slotte hebben we onder medewerkers een enquete verstuurd, om ook onder hun te peilen hoe ze over de fietsenstalling aan de voorzijde denken.

Gedurende ons onderzoek ontdekten wij dat er sprake is van conflict in Sense of place (Cresswell, 2009), verschillende groepen geven een andere betekenis aan de stoep, waardoor de ruimte niet voor iedereen optimaal ingericht is. Toch bleek uit onze observaties, interviews en focusgroep een ander beeld. Zowel de bewoners als de medewerkers ervaren de fietsen aan de voorgevel nauwelijks als storend. Deze bevinding was de aanleiding voor een nieuwe wending in onze onderzoeksrichting.

Daarnaast ondervonden we dat de voorgevel een logische en aantrekkelijke plek is om fietsen te plaatsen. Zo is er ook een rek aanwezig, het is vlakbij de ingang en nergens is aangegeven dat er geen fietsen mogen worden gestald. Tegelijk ondervonden we dat er wel een alternatieve fietsenstalling is, waarvan nauwelijks gebruik werd gemaakt. Maar liefst  45 procent van de medewerkers was niet op de hoogte van deze fietsenstalling. Van de resterende groep mensen die er wel van afwist maakte slechts 13 procent hier ook daadwerkelijk weleens gebruik van.

Deze bevindingen motiveerden ons om de focus van ons placemaking-vraagstuk te verplaatsen naar de fietsenstalling aan de achterzijde. Onze hoofdvraag luidt: "Hoe zouden we de fietsenstalling aan de achterzijde aantrekkelijker kunnen maken voor medewerkers en bezoekers, zodat de plek effectief gebruikt wordt?"

Co-creatie: samen met de gebruikers

De co-creatie hebben we afgetrapt met een belevingswandeling. Voor deze methode is gekozen, omdat wij door de meningen van de medewerkers wilden achterhalen wat hun perceptie was van de route naar de achterzijde. Hierbij wouden wij er ook achter komen welke obstakels zij ervaren. De belevingswandeling hebben wij uitgevoerd door aan de voorzijde te beginnen en vanaf daar met een groepje medewerkers naar de fietsenstalling achter te lopen. Tijdens het lopen zijn wij het gesprek met hen aangegaan over de route naar de fietsenstalling en wat zij ervan vonden. Daaropvolgend hebben we hen gevraagd hoe zij denken dat de achterste fietsenstalling aantrekkelijker gemaakt kan worden en wat ervoor zou zorgen dat de voorzijde onaantrekkelijker wordt. Op posters hebben zij hun mening met ons gedeeld. Ook hebben wij een pro/cons-list achtergelaten op een whiteboard bij de ingang om input te verzamelen op andere drukke dagen.

We zijn zodoende tot de volgende inzichten gekomen. Ten eerste bleek de fietsenstalling te ver en onhandig bereikbaar te zijn voor de medewerkers. Ten tweede wordt nogmaals bevestigd dat er winst te boeken valt in de bekendheid van de fietsenstalling aan de achterzijde. Daarnaast is er een sterke behoefte aan een overdekte fietsenstalling met voorzieningen. Maar het meest opvallend: de fietsenstalling aan de achterzijde was nog niet officieel geopend. Ook kregen we te horen dat de overdekte fietsenstalling aan de voorkant op termijn dicht gaat. Beide gegevens kregen wij via een medewerker van vastgoed te horen, die de fietsenstalling aan de achterzijde gerealiseerd had. Dit opende een nieuwe oplossingsrichting voor ons. Wij namen contact op met de communicatieafdeling en vastgoed waarmee wij onze inzichten deelden. Mede hieruit ontstond ons plan voor een interventie: wij gaan een promotie dag organiseren voor de fietsenstalling aan de achterzijde.

Presentatie co-creatie
 

Interventie: promotiedag

We nodigden medewerkers en bezoekers uit om hun fiets in de achterste fietsenstalling te parkeren en zelf te ervaren hoe prettig deze locatie eigenlijk is. Het doel is hen op een subtiele manier, door middel van nudging, te verleiden om gebruik te maken van deze fietsenstalling, zonder alternatieven te verbieden. Nudging omvat technieken die menselijk gedrag beïnvloeden door in te spelen op cognitieve vooroordelen (Bandsma et al., 2021). De technieken waar wij gebruik van hebben gemaakt zijn framing en saliency nudging. Met framing hebben wij vooral de voordelen van de fietsenstalling benadrukt en met saliency nudging hebben wij de fietsenstalling aantrekkelijker gemaakt (Bandsma et al., 2021). Door deze technieken wilden wij de achterste fietsenstalling écht op de kaart zetten. Deze aanpak sloot aan bij onze eerdere bevindingen: veel medewerkers wisten niet dat de stalling bestond of zagen de extra loopafstand als een obstakel. Wegens het slechte weer konden wij maar een kleinere doelgroep bereiken dan gewenst. Daarom trokken wij onze nudging strategieën door en lieten we post-its achter op de geparkeerde fietsen, als een vriendelijke reminder dat er aan de achterzijde een prettige en praktische fietsenstalling beschikbaar is.  

Videographic

https://youtu.be/Zub8GQcdWX8

Overdracht

Ons advies voor vervolgstappen richt zich vooral op het onmogelijk maken van fietsparkeren aan de voorzijde, zodat medewerkers automatisch naar de achterzijde worden gestuurd. Wanneer je dit doet, moeten medewerkers hun fiets wel aan de achterzijde parkeren. Er moet dus toch gekeken worden naar een verbod om het gedrag van medewerkers te sturen. De fietsenstalling aan de voorkant gaat al dicht, maar voor het oplossen van het probleem is het noodzakelijk dat medewerkers hun fiets ook niet meer aan de voorgevel kunnen parkeren. Verbieden is één stap, maar er moet meer gebeuren om mensen te overtuigen van de fietsenstalling aan de achterzijde. Het fietsenrek aan de voorkant moet weg en er moeten ‘obstakels’ komen voor fietsers, zoals bijvoorbeeld plantenbakken. Alleen op deze manier kan je het parkeergedrag van medewerkers veranderen. We hadden graag hiermee geëxperimenteerd in onze interventie, maar we hadden helaas beperkte tijd, middelen en legitimiteit om dit te bewerkstelligen. Een eventuele volgende groep placemakers kan zich hiermee bezighouden.

Eindpresentatie

Do's & Don'ts

  • Maak vanaf het begin goede afspraken met de partner, en deel regelmatig updates met de partner
  • Maak een overzichtelijk document waarin alle informatie, data en verslagen van verschillende projectfases beschreven staan
  • Doe een uitgebreid locatieonderzoek, dit vormt de basis voor het verdere verloop van het project
  • Ga er nooit vanuit dat alles vlekkeloos verloopt. Houd rekening met tegenslagen en probeer hierop in te spelen
  • Vermijd een interventie tunnelvisie, zowel onderling als bij je partner. Sta open voor nieuwe richtingen!
Rust in de stilteruimte

Dr. Sarphatihuis

Het Dr. Sarphatihuis is een zorgcentrum in het hart van Amsterdam, vlakbij Artis, met een uitgesproken Amsterdams karakter: warm, welkom en herkenbaar in sfeer en omgeving. Het is een woonvoorziening voor 41 mannen en vrouwen met een kwetsbaarheid voor psychiatrie én een lichamelijke hulpvraag. Dankzij meerdere specialismen onder één dak komen verschillende mensen en vormen van zorg hier samen.
1 / 3
(Educatieve) verbinding in de tuin van het Dr. Sarphatihuis
Terug naar de kaart

Placemaking

Wat is Placemaking UvA?OnderwijsStudentenprojectenPartnersStageplekkenContactEnglishSensory Bike Tour

Nieuwe projecten

Stageonderzoek: Verbinding tussen buurt en openbare ruimte Stageonderzoek: Het Transformeren van de AmstelstraatStageonderzoek: FrederikspleinVerbinding op het Lambertus ZijlpleinJongvolwassenen in Artis

Contact

Instituut voor Interdisciplinaire Studies,
Universiteit van Amsterdam (UvA)
Science Park 904, Amsterdam
1098XH Amsterdam
onderwijslab-iis@uva.nl
020 - 525 5190
Universiteit van Amsterdam