Mooie Buurt

De zoektocht naar verbondenheid in de Dapperbuurt

Meer dan spel: wat de Dapperbuurt echt nodig heeft
Mooie Boules Amsterdam ligt op de grens van twee buurten: de Oostelijke Eilanden/Kadijken en de Dapperbuurt. De buurtkenmerken van beide buurten zijn vergelijkbaar, maar uit het locatieonderzoek blijkt dat juist de bewoners van Dapperbuurt meer behoefte hebben aan het versterken van sociale cohesie. Er is daarom kozen om te focussen op deze buurt, zodat er gerichter kan worden ingespeeld op lokale behoeften, dynamiek en bestaande netwerken.

Door middel van interviews en een enquête is de huidige status van de sociale cohesie in de Dapperbuurt gemeten (de nul-meting). Er is een sterke bereidheid tot wederzijdse steun en men ziet zichzelf als onderdeel van hun eigen culturele gemeenschap in de buurt. Tegelijkertijd kwamen er belangrijke aandachtspunten naar voren die het belang onderstrepen van investeren in sociale netwerken en infrastructuur. Zo ervaart niet iedereen dat de samenwerking binnen de buurt soepel verloopt; er lijkt behoefte te zijn aan meer gezamenlijke initiatieven. Daarnaast voelt een deel van de bewoners zich nog geen écht onderdeel van de gemeenschap van de Dapperbuurt. Ook blijkt dat het onderlinge contact weliswaar redelijk is, maar minder vaak plaatsvindt dan men zou willen.

• 
  

Via een creatieve straatinterventie verzamelden we ideeën voor activiteiten die volgens bewoners sociale cohesie bevorderen. Tijdens co-creatiegesprekken bleek dat spel alleen niet genoeg is — bewoners zoeken ook verdieping, warmte en betekenisvolle interactie. Muziek, kunst, eten, educatieve ontmoetingen en zelfs een 'knuffelruimte' kwamen naar voren als wensen.

De kracht van de ‘third place’
Volgens Oldenburg (1999) zijn zogeheten third places — informele plekken buitenshuis en werk — cruciaal voor gemeenschapsvorming. Mooie Boules heeft de potentie om zo’n plek te worden: een toegankelijke ruimte waar spel, eten, muziek en ontmoeting samenkomen. Spelvormen zoals Jeu de Boules bieden een speelse, laagdrempelige manier om met anderen in contact te komen. Onderzoek toont aan dat juist deze informele sport- en spelactiviteiten sociale netwerken versterken en vertrouwen bevorderen (Silk, 2011).

Op weg naar een echte ontmoetingsplek
Wat duidelijk werd: alleen spel is niet genoeg. Eten, muziek en educatie zijn minstens zo belangrijk om mensen écht met elkaar te verbinden volgens de buurtbewoners. De nieuwe centrale vraag luidt daarom: Hoe kunnen we van Mooie Boules een echte ontmoetingsplek maken die recht doet aan de sociale wensen en behoeften van bewoners in de Dapperbuurt?
 

De eerste editie van De Mooie Muziekquiz

Na gesprekken en onderzoek in de Dapperbuurt besloten we over te gaan tot actie. Uit interviews kwam naar voren dat muziek als verbindend thema sterk leefde onder bewoners. Daarom organiseerden we De Mooie Muziekquiz: een laagdrempelige, gezellige middag met muziek, spelletjes en een interactieve muziekquiz. Onze aanpak sluit aan bij inzichten van Van der Merwe & Morelli (2022), die benadrukken dat muziek pas écht bijdraagt aan sociale cohesie wanneer het terugkeert als een ritueel. Ook Kim & Yi (2023) onderstrepen het belang van herhaling. Deze eerste editie was dus bedoeld als startpunt – niet als eindpunt.

We hebben de muzikale middag actief gepromoot via flyers op de Dappermarkt, in buurthuizen en online via TikTok (@dapper_buufvrouw & @jolandawanrooy). Ook de medewerkers van Mooie Boules waren aanwezig om bewoners welkom te heten. Toch kwam er slechts één buurtbewoner opdagen – een vrouw die we al eerder gesproken hadden, en die ons deze middag actief hielp met promotie. Ondanks het enthousiasme tijdens het voortraject roept dit vragen op: Is er werkelijk draagvlak voor een initiatief als Mooie Buurt in de Dapperbuurt?
 

Op weg naar een duurzame Mooie Buurt in Amsterdam

Na de eerste Muziekquiz-editie en onderzoek in de Dapperbuurt, rijst de vraag of er voldoende draagvlak is voor Mooie Buurt  in deze wijk. Hoewel het idee van muziek als verbindend element positief werd ontvangen, bleek de opkomst bij de activiteit beperkt. Dit roept vragen op over de betrokkenheid van de buurtbewoners en de manier waarop het initiatief wordt gepresenteerd en gepromoot.

De komende stappen moeten gericht zijn op het verkrijgen van meer inzicht in de dynamiek van de Dapperbuurt. Het kan nodig zijn om de benadering aan te passen of meer tijd te investeren in het opbouwen van relaties met sleutelfiguren. Een belangrijke focus moet liggen op het versterken van de zichtbaarheid en betrokkenheid, door bijvoorbeeld lokale organisaties en bewoners vaker direct te betrekken bij de invulling van het programma. Daarnaast is het belangrijk om verder te onderzoeken of andere buurten rondom Mooie Boules, zoals de Oostelijke Eilanden/Kadijken, wellicht beter aansluiten bij de doelstellingen van Mooie Buurt. Het kan zijn dat de beoogde doelgroep en behoeften in deze wijken beter matchen, wat nieuwe kansen biedt voor Mooie Buurt.

De belangrijkste les uit dit proces is dat succesvolle gemeenschapsinitiatieven tijd, geduld en continue afstemming vereisen. We blijven zoeken naar manieren om Mooie Buurt in Amsterdam duurzaam en effectief te laten groeien, met oog voor de behoeften van de lokale gemeenschap.