Amsterdam Science Park moet een centrum voor verbinding en samenwerking zijn, hoewel de fysieke omgeving deze waarden nog niet volledig ondersteunt. Science Park is een thuis voor studenten, onderzoekers en professionals en biedt een plek om te wonen, werken en studeren, waardoor verschillende gebruikers met verschillende behoeften naar het gebied komen. Toch voelt het vaak als een plek die puur is ontworpen voor efficiëntie, in plaats van voor plezier.
Om te onderzoeken hoe de openbare ruimte op Science Park verbeterd kan worden, om zo meer ontmoetingen en een gevoel van verbondenheid te creëren, wilden we met zoveel mogelijk gebruikers uit de drie verschillende groepen spreken: medewerkers, studenten en bewoners. Het doel is immers om de ruimte terug te geven aan degenen die er wonen, werken en studeren!
De kernvraag van ons project was: Hoe kunnen we een omgeving creëren die spontane interacties en een sterker gemeenschaps gevoel stimuleert?
Locatieonderzoek
Dit project ging van start met een aantal interviews. We spraken met iemand die in een van de Matrix-gebouwen werkt, een student van de Universiteit van Amsterdam, een bewoner van Spark Village en iemand die het park af en toe bezocht voor zakelijke afspraken. Het doel was om meer informatie te krijgen over hoe het park wordt ontvangen.
Door middel van een enquête en observaties ter plaatse konden verschillende belangrijke problemen worden geïdentificeerd: het gebrek aan groen, de beperkte zitplekken en het geringe aantal informele ontmoetingsplekken. Science Park is ontworpen voor beweging: mensen lopen van het ene gebouw naar het andere, maar er zijn weinig redenen om even stil te staan en contact te maken. Dit resulteert in een omgeving die alleen praktisch aanvoelt, maar niet persoonlijk.
Locatieonderzoek: Een gemeenschap zonder verbinding
Science Park wordt gedeeld door een diverse groep mensen, elk met verschillende behoeften en routines. Studenten komen hier om te studeren, werken en colleges te volgen, maar verplaatsen zich vaak snel van de ene naar de andere locatie. Medewerkers brengen hun werkdagen door in kantoorgebouwen en hebben zelden contact met studenten of bewoners. Tegelijkertijd voelen mensen die in nabijgelegen woonwijken wonen, zoals Spark Village, zich vaak afgesloten van de dagelijkse activiteiten van het park. Hoewel deze groepen dezelfde ruimte delen, ontmoeten ze elkaar zelden op een betekenisvolle manier.
Co-creatie
Om te begrijpen wat gebruikers willen, was het noodzakelijk om eerst met hen te praten. Hun aandacht trekken was een cruciale eerste stap. Hoewel een wafel misschien op omkoping lijkt, werd het in werkelijkheid ingezet als een klein gebaar van waardering voor het delen van hun meningen.
En dus werd het geregeld: een wafelkraam, een uitnodigende plek om in contact te komen met studenten, medewerkers en bewoners.
Co-creatie: Resultaten
Na urenlang met mensen in gesprek te zijn geweest en wafels uit te delen, verzamelden we 75 reacties. Er ontstond een duidelijk patroon: Science Park mist visuele aantrekkingskracht en een echte 'campussfeer'.
Mensen hebben een reden nodig om Science Park te bezoeken of er te verblijven, ook buiten werk of colleges. Cafés waren niet voldoende en de sportfaciliteiten van Universum voldeden niet volledig aan de behoefte. Er was een duidelijke kans om meer uitnodigende ruimtes te creëren voor ontspanning, sociale bijeenkomsten en recreatieve activiteiten. Daarnaast benadrukte een aanzienlijk aantal respondenten de behoefte aan meer groen: planten en bomen om de sfeer te verbeteren.
Gebruikers deden allerlei suggesties: van een nachtclub genaamd 'de Uni' tot een speeltuin met een wetenschappelijk thema. Studenten vroegen om meer magnetrons of meer muziekinstrumenten verspreid over alle universiteitsgebouwen.
Eén idee sprong er echter uit: hangmatten. Een ogenschijnlijk eenvoudige maar effectieve manier om ontspanning en interactie te stimuleren, en bovendien een haalbaar idee in tegenstelling tot bijvoorbeeld een nachtclub. Hangmatten zouden niet alleen ontspanning, ontmoetingsplekken en recreatie kunnen verbeteren, maar ook de uitstraling van Science Park veranderen, omdat ze meer mensen zouden aantrekken en gecombineerd zouden kunnen worden met meer groen.
Interventie: Hangmatten plaatsen op Amsterdam Science Park
Sociale interacties geven betekenis aan openbare ruimtes. Het idee om op verschillende plekken op Amsterdam Science Park hangmatten beschikbaar te stellen, is een ingreep die de betekenis van de ruimte verandert en sociale interactie stimuleert. Door gebruikers de mogelijkheid te geven om een hangmat te lenen in ruil voor een borg, ontstaat er een plek voor ontspanning, maar ook voor toevallige ontmoetingen tussen studenten, medewerkers en bewoners. Groene hotspots met hangmatten creëren namelijk informele plekken waar mensen kunnen samenkomen, even pauze nemen van werk of studie of gewoon genieten van de zon. Zó wordt de ruimte toegeëigend door de gebruikers.
Overdracht
Een van de belangrijkste conclusies van dit project is dat openbare ruimtes samen met én voor hun gebruikers ontworpen moeten worden. De mensen die dagelijks gebruikmaken van Science Park hebben waardevolle inzichten in wat het gebied nodig heeft, en hun betrokkenheid bij de vormgeving ervan is cruciaal voor succes.
Studenten, medewerkers en bewoners gaven tijdens de co-creatie aan dat ze het menselijke contact op het Science Park misten. Andere medewerkers en bewoners gaven echter aan dat ze liever elders hun netwerk en sociale kring wilden uitbreiden. Dit laat zien dat een 'verbetering' altijd subjectief is en niet voor de hele groep dezelfde betekenis heeft. Een interventie zal niet voor iedereen in dezelfde mate geschikt zijn.
Placemaking is een continu proces. Science Park zal zich blijven ontwikkelen en toekomstige initiatieven moeten voortbouwen op deze inzichten. Door weloverwogen, gebruikersgestuurde veranderingen door te voeren, kunnen we een omgeving creëren die niet alleen een plek is om te werken en te studeren, maar een basis vormt voor een echte community.
Do's & Don'ts
Bereik verschillende groepen gebruikers evenwichtig, zowel qua locatie als tijdstip. Bewoners zijn vaker bij woningen en winkels en vooral aanwezig na werktijd, terwijl studenten en medewerkers zich overdag bij bedrijven en universiteitsgebouwen bevinden. Stem je aanwezigheid daarop af.
Categoriseer de input van de co-creatie. Dit maakt het eenvoudiger om holistisch overzicht te houden en patronen te herkennen in de wensen van gebruikers.
Zoek naar combinaties van wensen. Soms kunnen twee of drie verschillende behoeften samenkomen in één initiatief. Zo bereik je meer mensen met hetzelfde project.
Ga niet uit van één universele oplossing. Een interventie zal nooit voor elke groep of elk individu even wenselijk of bruikbaar zijn.
Beperk de input van gebruikers niet. Laat mensen vrij om hun ideeën en behoeften te delen, zonder vooraf te sturen. Juist deze openheid levert de meest waardevolle inzichten op, vooral wanneer het initiatief uiteindelijk door deze gebruikers wordt gedragen.
Amsterdam
