De Hoek tussen de Roeters- en Sarphatistraat

Het Locatieonderzoek

Bij ons onderzoek naar de locatie werd al snel duidelijk dat het functioneerde als een chaotische doorgangsruimte die beschreven kan worden als druk, rommelig en onaantrekkelijk. Voor het locatieonderzoek hebben we meerdere methoden gebruikt om een goed beeld van de hoek te geven. Tijdens de observatiemomenten zagen we buurtbewoners, winkelaars en vooral studenten de hoek gebruiken. Overal staan fietsen met alleen nog een smalle doorgang om doorheen te lopen. Uit straatinterviews met wildparkerende studenten bleek dat zij dit vooral deden uit gemak. Ze hoefden zo niet de garage in, waar alle goede plekken volgens hen toch al bezet waren. Daarnaast hadden velen er een routine van gemaakt om na het parkeren van hun fiets naar de Albert Heijn te gaan om voor hun les nog wat eten en drinken te halen. Uit straatinterviews met buurtbewoners bleek de ergernis hieraan, waar er uit een interview met een ondernemer juist bleek dat die het niet erg vond, want anders gingen mensen op de hoek hangen.
 
Naast de observatiemomenten hebben wij, gebaseerd op de leefplekmeter van Pharos (2018), ook een enquête aangemaakt die ingevuld is door buurtbewoners en studenten. De score van de leefplekmeter was voor zowel buurtbewoners als studenten laag. Het was duidelijk dat zij de hoek onveilig, onaantrekkelijk en slecht onderhouden vonden. Dat de hoek een onaantrekkelijk sfeer heeft en onveilig voelt, komt door een combinatie van de drukte en rommeligheid ervan (Abusaada & Elshater, 2021). Dit wordt ondersteund door de Broken Windows theorie van Wilson en Kelling (1982). Volgens deze theorie leidt een zichtbare wanorde tot een gevoel van verwaarlozing. Buurtbewoners gaven verder in de enquête aan zich niet thuis te voelen door het dominante gebruik van studenten, en dat zij geen behoefte hadden aan een zitplaats. Dit komt overeen met het idee van Reijndorp en Reinders (2007): een plek krijgt een nieuwe betekenis door het gebruik van de dominante groep. Het dagelijks gebruik van de studenten heeft de betekenis van de plek veranderd (Lupi, 2008). Door het wildparkeren is de plek omgetoverd in een fietsparkeerplaats. 
 

De interventie

Na de twee co-creatie sessies zijn we gestart met het uitvoeren van onze interventie. We verzamelden twee grote plantenbakken en vulden deze met lavendel, de plantensoort die door de respondenten als meest gewenste groen was gekozen. Helaas was deze lavendel dood geleverd, waardoor we het effect van de lavendel helaas niet goed konden meten. In de vroege ochtend, voordat de fietsen zich konden opstapelen, plaatsten we de bakken op de hoek tussen de Roetersstraat en Sarphatistraat. Vanaf dat moment begonnen we met observeren.

Wat al snel zichtbaar werd, is dat er een open ruimte ontstond rondom de plantenbakken. Dit laat zien dat het innemen van fysieke ruimte inderdaad invloed heeft op het gedrag van de gebruikers. Tegelijkertijd zagen we dat het probleem zich vooral verplaatste: aan de kant van de stoep begonnen fietsen zich opnieuw op te stapelen. Dit deel van de hoek werd opnieuw als parkeerplek gebruikt, en ook de Check-scooters werden hier neergezet.

Ook hebben we de fietsen met een telling bijgehouden. Hieruit bleek dat de verhouding tussen goed en wild geparkeerde fietsen vrijwel gelijk bleef. Hierdoor kunnen we concluderen dat de interventie in deze vorm geen groot effect heeft gehad. De plantenbakken namen simpelweg te weinig ruimte in om het gedrag van de gebruiker daadwerkelijk te veranderen en de plek te verbeteren.

Doordat de lavendel helaas dood werd geleverd hebben we ook niet kunnen testen of deze vorm van beplanting de plek aantrekkelijker zou maken. De interventie liet zien dat het innemen van ruimte zeker werkt, maar dat de interventie groter moet zijn om echt verschil te maken.